Muzeum Modlitewnika Polskiego


Muzeum Modlitewnika Polskiego

im. Czcigodnej Sługi Bożej Wandy Malczewskiej w Parznie

 

Muzeum modlitewnika w Parznie zostało założone w 2008 r. przy parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa. Na miejsce Muzeum przeznaczono starą plebanię, wybudowaną w 1880 r. przez księdza ówczesnego proboszcza Tomasza Świnarskiego. W dworku tym ostatnie trzy lata swego życia spędziła Wanda Malczewska tzn. 1893–1896, gdzie zmarła 25 września.

Inicjatorem, pomysłodawcą i organizatorem była dr Wiesława Piontek z Zofijówki k/Lutomierska. Od jesieni 2010 r. z woli Metropolity Łódzkiego kustoszem został ks. kanonik Tomasz Owczarek – proboszcz parafii Parzno.

„Muzeum modlitewnika” w Parznie jest Oddziałem Muzeum Archidiecezji Łódzkiej.

W ciągu minionych lat zebrano ponad 2500 modlitewników. W pierwszym roku organizacji Muzeum książeczki napływały z kraju i ze świata, jakby rwącym potokiem. Modlitewniki te organizatorka wpisywała do rejestru, nadając każdej oddzielny numer, a ofiarodawcom wysyłała podziękowania z numerem, pod którym znajduje się przekazana książeczka.

Ze względu na bogactwo eksponatów utworzono szereg działów, grupujących modlitewniki według ich osobliwych cech. Bogaty jest zbiór śpiewników, modlitewników pisanych ręcznie oraz modlitewniki broszurowe.

Modlitewniki z Parzna pokazane są na różnych wystawach, np.:

1. na Zamku Królewskim w Piotrkowie Trybunalskim.
Tytuł wystawy: „Historia modlitewnika” (czerwiec, lipiec 2010 r.)

2. w Bibliotece Publicznej w Łomiankach. Tutaj okazją do ekspozycji była pierwsza rocznica poświęcenia Miasta i Gminy Łomianki Najświętszemu Sercu Pana Jezusa (czerwiec 2012 r.)

3. w Bibliotece Publicznej w Radomiu, z okazji 190 –ej rocznicy urodzin Cz. Sł. Bożej Wandy Malczewskiej (styczeń, luty 2013r.).
Tytuł: „Habent sua fata libelli” („Każda książka ma swoją historię”)

 

Nie sposób nie wspomnieć o znaczącym zbiorze „Obrazków świętych”, które jako „pielgrzymująca wystawa” były pokazane w dziewięciu kościołach Archidiecezji Łódzkiej i Warszawskiej.

Rozpoczęty w czerwcu 2009 roku - Rok Kapłański był inspiracją do nadania wystawie nazwy: „Wierność Chrystusa – Wierność Kapłana”

Wówczas wyeksponowano kilkanaście różnych plansz, nadając im tytuły:

1. Nasi pasterze – obrazki naszych Pasterzy

2. U początku drogi – obrazki prymicyjne (6 plansz)

3. W rocznice święceń – obrazki jubileuszowe księży

4. Maryja Matką kapłanów – obrazki maryjne

5. Kapłaństwo miłość Serca Jezusowego – obrazki Serca Pana Jezusa

6. U końca drogi   – obrazki tzw. pogrzebowe kapłanów

7. Święta Teresa od Dzieciątka Jezus
wspierająca modlitwą kapłanów – obrazki św. Teresy

 

Wszystkie wystawy tak modlitewników, jak obrazków były opatrzone oddzielną planszą: „Ze zbiorów Muzeum Modlitewnika Polskiego w Parznie”. Organizator: Krąg Czcicieli Sługi Bożej Wandy Malczewskiej.

Dzięki staraniom obecnego księdza kustosza – ks. kan. Tomasza Owczarka, Muzeum zostało poddane generalnemu remontowi, który trwał od sierpnia 2012 do lipca 2013. Gabloty z ekspozycją wstawiono po rocznej przerwie, do pięknie wyremontowanych pomieszczeń. Mimo, że jest jeszcze wiele do zrobienia, Muzeum działa i jest ogrzewane. Było i jest to wielkie wyzwanie!

Wszystkie modlitewniki zostały poddane wstępnemu procesowi konserwacji tzn. zostały odkażone i odgrzybione w komorze fumigacyjnej Biblioteki Uniwersyteckiej w Łodzi.

W minionym czasie Muzeum odwiedziło wiele zorganizowanych pielgrzymek, zwłaszcza jadących lub wracających z Jasnej Góry. Byli odwiedzający indywidualni, jak i pielgrzymki parafialne, także motocyklowe.

We wrześniu 2009 r. Muzeum odwiedził ostatni Prezydent na uchodźstwie Ryszard Kaczorowski, który zadumał się zwłaszcza nad książeczkami żołnierskimi podarowanymi przez rodziny żołnierzy II Korpusu Armii gen. Władysława Andersa. Takich modlitewników mamy kilka.

Zostaję z nadzieją, że Muzeum będzie się rozwijało, będzie także inspiracją dla wielu ciekawych inicjatyw, które zostaną zrealizowane.

Wiesława Piontek



 Muzeum Polskiego Modlitewnika im. Wandy Malczewskiej w Parznie znajduje się w dawnej plebani - dworku w sąsiedztwie Kościoła p.w. Najświętszego Serca Jezusowego, gdzie przez ostatnie trzy lata tj. od 1893r. do 1896r. żyła Sługa Boża Wanda Malczewska.

Pomysłodawczynią i realizatorką powstania Muzeum jest Pani dr Wiesława Piontek z Zofijówki k. Lutomierska w woj. łódzkim. Początek był bardzo prozaiczny. Pani Wiesława jako czcicielka Sługi Bożej Wandy Malczewskiej pielgrzymując nawiedziła Kościół w Parznie i kryptę grobową Czcigodnej Wandy oraz starą plebanię. Zauważyła ona, że w pokoju, w którym mieszkała Malczewska nazywana przez lud z Parzna "naszą dobrą panią", stał przed obrazem Pana Jezusa stary klęcznik Wandy, ale pusty tj. nie było na nim modlitewnika. Jak wiadomo Wanda Malczewska nie rozstawała się ze swoim modlitewnikiem, z którym nawiedzała miejscowych i okolicznych chorych, zwaśnione rodziny, a także błądzących. Za przyczyną Jej wstawienniczych modlitw osoby te w krótkim czasie powracały do zdrowia, godziły się i nawracały. Pani Wiesława w rozmowie z ks. proboszczem Leszkiem Druchem zaproponowała, że chętnie ofiaruje kilka starych rodzinnych modlitewników z przeznaczeniem do dawnego pokoju Wandy Malczewskiej, aby zachować klimat dawnych modlitw, którymi wypełnione jest to pomieszczenie. Do pomysłu tego przychylił się ks. proboszcz, a dalej sprawy potoczyły się bez mała lawinowo.

Gdy sprawa modlitewników z przeznaczeniem dla "Wandy, wielkiej Polki z Parzna" rozeszła się wśród rodziny, przyjaciół i znajomych Pani Wiesławy okazało się, że w krótkim czasie ofiarodawcy przekazali ponad 300 takich woluminów; z różnych okresów, a niektóre rzadko spotykane. W tej sytuacji ks. proboszcz widząc duże zainteresowanie w rzeczonej sprawie na wniosek Pani Wiesławy podjął decyzję, aby utworzyć Muzeum Polskiego Modlitewnika w Parznie. Od początku gromadzenia zbiorów polskich modlitewników tj. od lipca 2007r. do maja 2008r. Pani Wiesława przekazała do Muzeum w Parznie łącznie aż 1300 modlitewników. Są wśród nich: 1230 modlitewniki polskie oraz 70 modlitewników obcojęzycznych m. in. francuskie, angielskie, węgierskie, niemieckie, irlandzkie i szwedzkie. Także Krąg Czcicieli Sługi Bożej Wandy Malczewskiej, który powstał w 2008r. również przekazuje modlitewniki do Muzeum w Parznie, a liczba ich stale wzrasta.

W lipcu 2007r. pierwsze zbiory modlitewników zgromadzone w Muzeum Polskiego Modlitewnika im. Wandy Malczewskiej pobłogosławił ks. bp Adam Lepa, a 11 maja 2008r. metropolita łódzki ks. abp Władysław Ziółek w obecności ks. bp Adama Lepy i ks. bp Ireneusza Pękalskiego dokonał poświęcenia Muzeum i znajdujące się tam zbiory modlitewników.

Warto też wiedzieć, że niniejsze zasoby podzielono na kilka działów, a mianowicie: dział modlitewników, broszur, śpiewników i precjozów. Natomiast wśród modlitewników obcojęzycznych są m. in. katolickie, prawosławne, protestanckie. Do jednych z najcenniejszych eksponatów należą starodruki z XVII wieku w języku niemieckim. W kolekcji znalazły się także modlitewniki żołnierzy armii generała Władysława Andersa, pochodzące z różnych środowisk polonijnych. Zbiory z parafialnego Muzeum w Parznie zostały ponumerowane i skatalogowane oraz wykonano dokumentację fotograficzną.

Według opinii znawców zagadnienia jest to pierwsze tego rodzaju Muzeum w Polsce, a może i jedyne w Europie. Dla uzupełnienia należy też dodać, że modlitewniki, które zebrała Pani Piontek pochodzą w większości z Polski, ale są też ofiarowane przez m. in. Polonię w Anglii, Kanadzie, USA, Francji, Niemiec, a nawet z Adampola koło Istambułu w Turcji, polskiej wsi, którą założył ks. Adam Czartoryski w 1832r. po upadku Powstania Listopadowego.

Trzeba też dopowiedzieć, że w sprawę, o której mowa włączyły się katolickie i nie tylko media, aby nagłośnić powstające przedsięwzięcie, jak widać z dobrym skutkiem. Wymieńmy zatem: Telewizję "Trwam", Radio Maryja, TVP-3, Tygodnik Katolicki "Niedziela", Nasz Dziennik, miesięczniki: "Źródło" oraz "List do Pani" wydawany przez Polski Związek Kobiet Katolickich.

Wspomnieć też wypada, że w Muzeum znajdują się także m. in. liczne obrazy olejne przedstawiające Sługę Bożą Wandę Malczewską namalowane przez okolicznych i nie tylko malarzy, różnego rodzaju precjoza, akt Chrztu Świętego Wandy Malczewskiej (zdjęcie z oryginału), jak również genealogia rodu Malczewskich herbu Tarnawa sięgająca pierwszej połowy XV wieku i zawierająca ponad 100 osób z nazwiska, imienia oraz daty.

Intencji pani Piontek towarzyszyło główne przesłanie, a mianowicie, aby "Muzeum Polskiego Modlitewnika w Parznie było wyrazem wdzięczności dla Bożej Opatrzności za życie i dzieło wielkiej Polki, mistyczki i córy Kościoła, ale także wdzięczną pamięcią dla naszych przodków, którzy z polskich modlitewników uczyli dzieci czytać i pisać, uczyli polskiej mowy, miłości do Boga, Kościoła i Ojczyzny".

Zbiory w Muzeum w Parznie są dziś potwierdzeniem na to, że niektóre z ofiarowanych modlitewników służyły w czasach zaborów zesłańcom na Sybir i emigrantom za chlebem. Były one też wsparciem dla idących w bój o niepodległość Polski, a także codziennym źródłem pobożności zarówno indywidualnej, jak i wspólnotowej. Bardzo wielu Polaków nie rozstawało się ze swoim modlitewnikiem, aż do śmierci.

Fakt, że powstało tak duże przedsięwzięcie jakim jest Muzeum Polskiego Modlitewnika im. Wandy Malczewskiej na terenie Sanktuarium w Parznie, to zasługa licznych ofiarodawców, którzy zechcieli przekazać swoje, bliskie sercu, rodzinne pamiątki. To niewątpliwie ogromna zasługa Pani Wiesławy Piontek, inicjatorki, która zebrała i przekazała ponad 1300 woluminów dla Muzeum. To także duży wysiłek organizacyjny, który podjął proboszcz z Parzna ks. kan. Leszek Druch.

Duch modlitwy Sługi Bożej Wandy Malczewskiej, który wypełniał przed laty plebanię, a obecnie wypełnia Muzeum, zapewne połączy się z tymi wszystkimi, co modlili się dawno temu z modlitewników, które trafiły tu do Parzna. Wydaje się, że ta modlitewna symfonia popłynie z Parzna i będzie dla nas Polaków zachętą do modlitwy, która ma moc, aby "zło dobrem zwyciężać".


Galeria